Έχει δημιουργηθεί ένας διάδρομος, ο δρόμος που παίρνουν καθημερινά χιλιάδες προσφύγων από τα Σκόπια μέσω Σερβίας στα σύνορα με την Ουγγαρία και την Κροατία...
Πέρα από αυτό βρίσκονται η Σλοβενία και η Αυστρία και, τέλος, η Γερμανία και η Σουηδία.
Η διαδρομή έχει γίνει ρουτίνα, με κέντρα υποδοχής σε σκηνές όπου οι πρόσφυγες καταγράφονται και τους παίρνουν τα δαχτυλικά αποτυπώματα πριν φτάσουν στα λεωφορεία που τους μεταφέρουν αρκετές εκατοντάδες χιλιόμετρα βορειότερα. Κοντά στους 300.000 έχουν διασχίσει τα Δυτικά Βαλκάνια από τις αρχές του έτους, περισσότεροι από 6.000 τώρα κάνουν αυτό το ταξίδι σε καθημερινή βάση.
Εν τω μεταξύ, φράχτες ανεγείρονται και σύνορα κλείνουν. Πρώτη η Ουγγαρία άρχισε να εμποδίζει την είσοδο των προσφύγων. Στη συνέχεια, ακολούθησαν η Κροατία και η Σλοβενία. Αν η Γερμανία ή η Αυστρία καταφύγουν, επίσης, στα μέτρα αυτά, ένας αυξανόμενος αριθμός ανθρώπων, δεκάδες χιλιάδες, είναι το πιθανότερο να παγιδευτούν στα Δυτικά Βαλκάνια κατά την έναρξη του χειμώνα.
Σήμερα, η Σερβία έχει την ικανότητα να εξυπηρετήσει μόνον 800 πρόσφυγες.
Αυτή η ανθρωπιστική κρίση οδηγεί σε ραγδαία επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ των χωρών της περιοχής, με τους πολιτικούς ανυπόμονα να διοχετεύουν μεγάλες μακροχρόνιες έχθρες και να κερδίζουν εκλογικές νίκες με τραχιές ανταλλαγές με τις γειτονικές χώρες.
Η μίνι-σύνοδος κορυφής που συγκλήθηκε από τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Juncker, την περασμένη Κυριακή, συμφώνησε σε ένα σχέδιο 17 σημείων, αλλά δεν έδωσε απαντήσεις στα δύο μεγάλα ερωτήματα: πώς να ενισχυθεί η φύλαξη των συνόρων κατά μήκος της Βαλκανικής οδού και πώς να πληρώσουν για επιπλέον καταφύγια για τους πρόσφυγες και κέντρα καταχώρησης. Επίσης υπερπήδησαν το θέμα της μετεγκατάστασης των προσφύγων που έχουν κολλήσει στα Δυτικά Βαλκάνια.
Τα περισσότερα από τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων αγωνίζονται για να εξασφαλιστεί η ομαλή διαχείριση της ροής των προσφύγων. Με δεδομένη την έλλειψη ικανότητας αστυνόμευσης των συνόρων, μερικές φορές, καταφεύγουν στην ανάπτυξη στρατιωτικών μονάδων και, κατά συνέπεια, οξύνουν τις εντάσεις στις σχέσεις με τους γείτονες. Οι 400 επιπλέον αστυνομικοί που είχαν υποσχεθεί να παράσχουν στη Σλοβενία, δεν την απάλλαξαν από την κατάσταση πανικού που προκλήθηκε από τον αυξανόμενο αριθμό και τώρα η Λιουμπλιάνα προτίθεται να χτίσει από μόνη της έναν φράχτη.
Το επικερδές εμπόριο ανθρώπων έχει αναστήσει τα δίκτυα της μαφίας από την εποχή του Milosevic και ενίσχυσε τους γκρίζους τομείς των οικονομιών των Δυτικών Βαλκανίων, που, σε κάθε περίπτωση, πάσχουν από χαμηλά επίπεδα επενδύσεων και χαμηλή ανταγωνιστικότητα. Ενώ η μεγαλύτερη και πιο ορατή συμμετοχή της Frontex θα βοηθήσει στη σταθεροποίηση της κατάστασης σε σύντομο χρονικό διάστημα, ο μακροπρόθεσμος στόχος θα πρέπει να είναι, μια πανευρωπαϊκή προσέγγιση για τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ που θα λαμβάνει υπόψη τις θεσμικές αδυναμίες των χωρών των Βαλκανίων που δεν είναι μέλη της ΕΕ.
Μέχρι στιγμής, τα Σκόπια και η Σερβία, σε μεγάλο βαθμό, έχουν κρατήσει μια εποικοδομητική στάση στην αντιμετώπιση της κρίσης, έστειλαν τα σωστά μηνύματα και διατήρησαν τα σύνορά τους ανοικτά. Αλλά θα μπορούσαν εύκολα να υποχωρήσουν υπό την πίεση του ευρύτερου ντόμινο των γειτόνων τους στα βόρεια κλείνοντας τα σύνορά τους.
Τα Δυτικά Βαλκάνια, ιδίως τα Σκόπια και η Σερβία, θα πρέπει να αποτελέσουν μέρος μιας ευρύτερης λύσης στην κρίση. Η μίνι σύνοδος κορυφής ήταν ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Όμως, οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ισότιμοι εταίροι και να έχουν μια θέση στο τραπέζι στην επόμενη συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 28 για την αντιμετώπιση της κρίσης. Όχι μόνον επειδή κάποια μέρα θα είναι μέλη της ΕΕ, αλλά, λόγω της γεωγραφίας, πρέπει να περιλαμβάνονται, ήδη, στην διαδικασία λήψης αποφάσεων. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως μια δεύτερη σκέψη. Το μέγεθος της κρίσης απαιτεί συλλογική δράση που υπερβαίνει τα 28 κράτη-μέλη.
Τα Δυτικά Βαλκάνια θα πρέπει να προστεθούν στους θεσμικούς μηχανισμούς της ΕΕ για την αντιμετώπιση της κρίσης, ιδίως στην προτεινόμενη μετεγκατάσταση και στην οικοδόμηση των hotspots για την επεξεργασία των αιτήσεων ασύλου. Αυτό θα παράσχει έναν τακτικό και ανθρώπινο τρόπο στην αντιμετώπιση των προσφύγων, οι οποίοι θα καταλήξουν να κολλήσουν στα Σκόπια, στη Σερβία και αλλού στην περιοχή. Θα μειωθεί επίσης και η πίεση στα σύνορα με την Ουγγαρία και την Κροατία.
Φέρνοντας τα Δυτικά Βαλκάνια στο μηχανισμό μετεγκατάστασης, η ΕΕ θα αποκτήσει επιπλέον παραλήπτες για τους πρόσφυγες. Χώρες, όπως η Αλβανία και το Κοσσυφοπέδιο, στην πραγματικότητα, έχουν κάποια ικανότητα να φιλοξενήσουν ένα περιορισμένο αριθμό προσφύγων. Αρκετοί ηγέτες έχουν ήδη δηλώσει ότι οι χώρες τους είναι πρόθυμες να δεχτούν πρόσφυγες. Η μίνι σύνοδος συμφώνησε να υποστηρίξει την UNHCR στην οικοδόμηση στρατοπέδων χωρητικότητας 50.000 προσφύγων κατά μήκος της διαδρομής. Αυτό είναι ευπρόσδεκτο. Αλλά το ερώτημα είναι αν ακόμα και αυτό το ποσό είναι αρκετά υψηλό και ποιός θα πληρώσει γι #39;αυτό.
Η προσφυγική κρίση ασκεί σοβαρή πίεση σε αυτήν την εύθραυστη περιοχή. Μια μεγαλύτερη εισροή θα μπορούσε να είναι εξαιρετικά αποσταθεροποιητική και καταστροφική για τις χώρες αυτές. Η άσχημη ρητορική που έχει εμφανιστεί ως αποτέλεσμα της κρίσης έχει δείξει ότι οι εθνικιστικές τάσεις δεν είναι πολύ μακριά. Η παραμέληση της περιοχής γίνεται με ίδιον κίνδυνο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: http://www.ecfr.eu/article/commentary_refugee_road_to_nowhere_the_western_balkans4089
